W ramach organizacji akcji szukania pisanek po Parku Zdrojowym w Rabce Zdrój (zapraszamy!) potrzebowałem szybko stworzyć plakat, którego ręczne tworzenie na bazie szablonów mi nie szło i było bardzo czasochłonne więc zainspirowany przesłanymi życzeniami od Partnera użyłem dwóch narzędzi A.I.: darmowej wersji ChatGPT i CoPilota Microsoftu, które na tak proste zadanie sobie radzą.
–
Proszę o przygotowanie kartki wielkanocnej z życzeniami i zaproszeniem na szukanie pisanek w Parku Zdrojowym w Rabce wg. poniższych punktów 1-4 i opcjonalnie zdjęciami z punktu 5.
1) Tytuł: Wesołych Świąt!
2) Call to action :
Zapraszamy 6.04 do szukania pisanek w Parku Zdrojowym lub 6.04 Szukamy pisanek w Parku Zdrojowym bądź A już 6.04 szukamy pisanek w parku!
3) Zasady:
1) Chowaj – po parku, dobrze ukryj! 2) Szukaj – w drużynach, nie swoje! 3) Oddaj – do Willi Anioł, policzymy!
Proszę o zupełnie inną wersję z realistycznym zdjęciem parku zdrojowgo z lotu ptaka coś jak załączony przykład (ale nie kopiujmy w pełni aby nie było plagiatu – crossowanie ChataGPT z CoPilotem)
Ośmielam się przesłać komentarz po lekturze fragmentu książki „Agresja – Ujęcie narracyjne” nt. „Zjawiska patriotycznego rapu” Pani autorstwa licząc, że pozwoli to na pogłębioną dyskusję w tym jednym, konkretnym temacie.
Dziękuję za wkład w polską naukę i pomoc w zrozumieniu m.in. biologicznych podstaw ksenofobii z unikaniem nieznanych patogenów przez pierwotnych i współczesnych ludzi wg. skali obcości oraz analizę rapu patriotycznego.
Wykorzystamy te informacje w projekcie edukacyjnym „Szkoła Życia”, w którym organizujemy warsztaty szkolne i realizujemy z młodzieżą projekty społeczne dla współpracy i rozwoju Małych Ojczyzn i postaw patriotycznych.
Pani praca tu pomoże.
Bunt młodych i kultura hip hopu
W rzeczonym fragmencie czytamy m.in., że:
Z jednej strony rap ma wydźwięk pesymistyczny, promuje anty wartości jak nałogi i walka z prawem oraz seksualizacja przedmiotowa kobiet. Do osób młodych rap trafia m in. ze względu na prostotę i emocje oraz wulgaryzmy budujące wspólnotę (być może bazując na odmienności?) z coraz większym przyzwoleniem społecznym wobec przesuwania granic i zmian pokoleń, wychowywanych już wśród tej muzyki.
Niestety zgadzam się w pełni i nawet w ważnych dla mnie osobiście utworach hip hop ten kierunek jest obecny:
Eldo – Nie pytaj mnie o Nią – 23 mln wyświetleń
O.S.T.R, – Kochana Polsko – 14 mln wyświetleń
Zgodnie z artykułem miesza się tu dumny patriotyzm z negacją społeczeństwa bez promocji dobrych zachowań.
Podobnie zespoły rockowe lat 90-tych wyrażały bunt wobec rzeczywistości, np. Kult i Pidżama Porno choć w okresie transformacji ustrojowej z racji ekonomicznego szoku jest to bardziej zrozumiałe.
Żałuję, że ta buntownicza energia nie została wykorzystana w pozytywnym kierunku, np. współpracy dla rozwoju Małych Ojczyzn
Patriotyczny rap – pozytywnie
Z drugiej strony rap patriotyczny prowadzi do prospołecznych działań i obniżania zachowań dewiacyjnych, większej gotowości do obrony kraju ale i nie konstruktywnej krytyki instytucji państwowych i rządu. Być może warto pogłębić ten temat w poszukiwaniu dobrych wzorców aby ułatwić dotarcie przez rap do młodych osób aby pozytywistycznie kształtować postawy społeczne w ich Małych Ojczyznach i Polsce?
Jako pozytywny przykład chciałbym wskazać rapera z Nowego Targu, Romana BOSSKI’ego, promującego w swoich utworach patriotyzm do Polski i lokalny do Małych Ojczyzn oraz wzorce żołnierzy AK znane z historii wskazując też współczesnych żołnierzy jako bohaterów. Promuje także zdrowie i sport w szkołach w ramach projektu „Drużyna Mistrzów” a także patriotyzm obronny bez używania nadmiernie negatywnych emocji czy negacji mimo mniejszego dotarcia przez to.
Roman Bosski wystąpił m.in. na Rabka Music Festival, festiwalu muzycznym organizowanym przez stowarzyszenie ThinkVille – Miasto Pomysłów, którego jestem założycielem i formalnym przedstawicielem.
Wskazane utwory rapowe we fragmencie książki atakują m.in. „zgniły Zachód” i „komunistów”, którzy często są utożsamiani z Lewicą i centrum oraz Unią Europejską a także Ukrainę rozpamiętując Wołyń, imigrantów i homoseksualistów jako obcych, budując postawy roszczeniowe i brak współpracy ale też poczucie wspólnoty wykluczonych dając usprawiedliwienie dla ich niepowodzeń życiowych i akceptację.
Nie mam na celu zakłamywania rzeczywistości gdyż środowiska ultraprawicowe i spora część społeczeństwa jest silnie anty imigrancka i anty homoseksualna jednocześnie bez świadomego przemyślenia. Niezwykle zasmucające jest to, że osoby z tych grup często będąc już ofiarami przemocy wcześniej, doświadczają w moim kraju ponownie ataków werbalnych i fizycznych od środowisk „patriotycznych”.
Z drugiej strony warto wspomnieć, że iż nasz kraj należy do najbezpieczniejszych w Europie (4 miasta w rankingu TOP 10 bezpiecznych dla samotnych kobiet wg. firmy turystycznej Private Tours England (nie sprawdzałem wiarygoności badania ale ono cieszy):
Próbując odnaleźć wskazane przykłady wpisałem hasła w Youtube „Patriotyczny rap” + antyrządowy / anty islam / red is bad jednak utwory, które wyskakiwały, abstrahując od gustów muzycznych, zdają się nie przejawiać nienawiści a skupiać na pozytywnych aspektach jak chwalebna historia, odwołanie do Boga (bez zabijania w Jego imię) czy wspólnoty narodowej. Być może trendy się zmieniły pokoleniowo?
Wnioskuję z tego, a także znanej mi bliżej działalności społecznej rapera Bosskiego, że istnieje możliwość wykorzystania rapu patriotycznego do promowania pozytywnych postaw młodzieży i społeczeństwa obywatelskiego.
Pozwolę sobie poinformować o realizowanych w przyszłości projektach z nim związanych w ramach projektu edukacyjnego „Szkoła Życia” i zapraszam do współpracy przy zapleczu intelektualnym tej inicjatywy.=
Zaczynając swoją przygodę z A.I. dobrze poznać podstawy z polecanych, darmowych ale i płatnych kursów aby uniknąć straty czasu i mylnych informacji publikowanych w sieci m.in. przez… samo A.I. 😉
Stąd kilka kursów ode mnie dla zainteresowanych:
Elements of A.I. – free training with intro & practice
Kurs bardzo przystępny i praktyczny w wersji opisowej z ćwiczeniami i statystykami odpowiedzi, do których można wrócić potem, złożony z dwóch części:
Introduction to AI – bezpłatny kurs online dla wszystkich zainteresowanych nauką o tym, czym jest sztuczna inteligencja, co jest możliwe (i niemożliwe) dzięki SI oraz jak wpływa na nasze życie – bez potrzeby skomplikowanej matematyki czy nawet podstaw programowania jak w kolejnych etapach.
Building AI course – darmowy kurs online, na którym nauczysz się o rzeczywistych algorytmach, które umożliwiają tworzenie metod AI. Zaleca się posiadanie podstawowych umiejętności programowania w Pythonie, aby móc w pełni wykorzystać kurs (ja ich nie posiadam i część „Advanced” odpuściłem
AI for Product Management Course – Google certified
Kurs złożony jest z 5 modułów z opisami i nagraniami w języku angielskim. Po każdym module są testy wiedzy, które przechodzi się nawet z 25% poprawnych odpowiedzi jednak na koniec trzeba uzyskać minimum 75% i sam z wynikiem 74,5% musiałem go powtarzać (za drugim razem 95% 😉 )
Moduł 1: Witaj w kursie AI dla zarządzania produktem
Moduł 2: Przegląd AI i zarządzania produktem
Moduł 3: Dostosowanie strategii oprogramowania w erze AI
Moduł 4: AI a organizacja prowadzona przez produkt
Moduł 5: Wzmacnianie wzrostu napędzanego produktem dzięki AI
Moduł 6: Uczynienie rozwoju produktu bardziej inteligentnym
10 Lessons from Developing an AI Chatbot using RGA
Na portalu www.fiddler.ai możemy przeczytać i przesłuchać więcej informacji nt tworzenia chatbotów z użyciem Retrieval-Augmented Generation (RGA) czyli wyszukiwania informacji w sieci do generowania odpowiedzi na zapytania.
Lekcja 1: Wykorzystywanie efektywnych narzędzi
Lekcja 2: Sztuka przetwarzania pytań
Lekcja 3: Strategie zarządzania dokumentami
Lekcja 4: Strategie wyszukiwania
Lekcja 5: Moc inżynierii promptów
Lekcja 6: Element ludzki
Lekcja 7: Zarządzanie danymi
Lekcja 8: Iteracyjne zmniejszanie halucynacji w rozwoju chatbotów
Lekcja 9: Znaczenie UI/UX w budowaniu zaufania użytkowników do chatbotów AI
Na warsztatach z dialogu w Zakopanem i w grze negocjacyjnej uczestniczyli samorządowcy, przedsiębiorcy i liderzy społeczni z Podhala i Krakowa:
1-sze miejsce zdobyła Pani mediator / prawnik uzyskując ok. 139 punktów z 3 negocjacji transakcji (skuteczna sprzedaż z maksymalizacją zysku)
2-gie miejsce przypadło mi w udziale dzięki podejściu Win Win, w którym udało się uzyskać 104 pkt z 8 negocjacji (8x max zysku mojego w sprzedaży produktu A i Partnerów w produkcie B + po 50% w produkcie C)
3-ce miejsce uzyskała koleżanka łącząca style agresywne, Win Win i podejścia emocjonalnego z opowiadaniem przekonywujacych historii.
Dla mnie to była niesamowita lekcja m.in. pokory, bo zawsze możemy się uczyć np. budując relacje też w biznesie opowiadając historie poza twardymi lub otwartymi i szybkimi negocjacjacjami Win Win.
Kilka zresztą relacji ludzkich z tych warsztatów wyniosłem, oby to był początek pięknej przygody!
Dziękuję organizatorom, wykładowcom i uczestnikom za niesamowite dyskusje!
Szczególnie ciężko było negocjować z panią Burmistrz Zakopanego ale się udało
A 1 dnia szkoliła nas mocna ekipa z BNP Paribas Bank Polska: Marlena Glezner Małgorzata Sułkowska Kamila Gołąbek Małgorzata Petru
Kolejna runda dyskusji już 10 kwietnia na Charytatywnym Balu Tatrzańskiej Izby Gospodarczej i 16 maja w Czorsztynie podczas debaty „Czy Małe Ojczyzny zjednoczą Polaków?” na zjeździe Szkoły Przywództwa Instytut Wolności„, które serdecznie polecam!
Edukacja jest niezbędna dla pozytywnych zmian w społeczeństwie i jej kwestia pojawia się na wszystkich wykładach Szkoły Przywództwa Instytutu Wolności więć na Forum Praktyk 28.02.2026 przedstawiłem przemyślenia z dotychczas prowadzonych dyskusji wraz z konkretnym planem działań jak niżej, do którego wsparcia zachęcam mentorów ze SPIW i kadry nauczycielskiej.
Zdrowe przedszkola i eko pikniki
Dyskusje zaczęły się już od poziomu wychowania przez rodziców i przedszkola oraz zajęły połowę czasu zanim przeszliśmy do organizacji festiwalu święto zdrowia w Mieście Dzieci Świata i pikników zdrowia w przedszkolach w całej Polsce ze wsparciem lokalnych NGO oraz mamy nadzieję, że już wkrótce Ministerstwa Edukacji Nardowoej i Ministerstwa Zdrowia obejmujących m.in. te tematy:
– zdrowe żywienie w przedszkolu bez kromek z masłem, płatków śniadaniowych, batonów, cukru – warsztaty z gotowania wyborem składników przez dzieci wg. przepisów w przedszkolu i domu
– naukę emocji przez tłumaczenie dzieciom sytuacji konfliktowych i zdrowe reakcje opiekunów – naukę komunikacji przez rozmowę z dziećmi i brak na krzyków, nakazów, zakazów i szantaży
– naukę przez zabawę ze scenariuszami od personelu przedszkola z poradami dla rodziców – naukę radości z odkrywania natury np. na spacerze ornitologicznym z sokołem na ramieniu
Jednocześnie dbamy o przestrzeń dla rodziców do rozmowy miedzy sobą i z personelem przedszkola gdy przychodzą po swoje dzieci a te się dobrze bawią jeszcze na pikniku.
Otwarte szkoły i ciekawe lekcje
Ciekawe lekcje zainteresowały liderów ze Szkoły Przywództwa a wcześniej nauczycieli i uczniów szkół podstawowych i średnich na pilotażach więc jesteśmy gotowi na opracowanie gotowych do wydruku w 2-3 sekundy scenariuszy ciekawych lekcji wszelakich ze strony MEN podczas hackatonu 16 maja na zjeździe SPIW na Podhalu z zaproszonymi goścmi. Chętnych proszę o kontakt.
Walka z pruskim modelem nauczania i wychowaniem karnego społeczeństwa na myślące i kreatywne przez ciekawe lekcje aby dzieci chciały się uczyć wg.gotowych scenariuszy lekcji dla nauczycieli, np.:
Przyroda – odkrywanie natury w szkołach i na wycieczkach z albumami roślin i śladów zwierząt
Geografia – planuj wycieczki szkolne i podróże (np. uwaga na klimat) i odkryj Polskę i cały świat
Matematyka – ustal plan dnia (lekcji i zabawy potem); masz 50 zł, co za to kupisz ze sklepu?
Historia – podziel klasę na radę króla Jagiełły, księcia Witolda i Mistrza Zakonu Krzyżackiego, radźcie!
Fizyka – Zmierz siłę grawitacji wyrzucając różne przedmioty oknem. Jak szybko spadają?
Wychowanie – odkryj swoje talenty i osobowość; Dogadaj się bez kłótni w 30 sekund w parach
Społeczeństwo (WOS) – panele dyskusyjne, pomysły na rozwój społeczności i projekty propublico
Bezpieczeństwo – intuicyjne warsztaty walki z dezinformacją nt. co jest fake newsem a co prawdą;
Bezpieczeństwo – z kim czujesz się bezpieczny? Rodzina, przyjaciele, szkoła, okolica, gmina, kraj?
Języki obce – rozmowy o zabawach, grach, bajkach i innych interesujących dla dzieci tematach
Biologia – Informatyka Plastyka Muzyka Chemia J. polski, Technika + tematy, który brak w szkole
Religia / etyka – dyskusje nt. pism i kwestii religijnych dla tworzenia światopoglądu i nauki myślenia
Przykład patriotycznej gry terenowej z nauką historii losów II Wojny Światowej i lokalnej partyzancki::
Szkoła życia i służba publiczna młodych
We właściwej części prelekcji nt. polskiej edukacji namawiałem uczestników Szkoły Przywództwa Instytutu Wolności do spotkań motywacyjnych 14-15 maja w szkołach średnich na Podhalu aby wesprzeć młodzież w rozwoju. Na razie mamy 3 mentorów (potrzeba 5-15 osób) i już planujemy poszerzyć działalność na kolejne regiony Polski tam, gdzie mieszkają zaangażowani edukatorzy ze SPIW i lokalnego biznesu znającego potrzeby społeczności.
We współpracy z Akademią Sztuki Wojskowej i na podstawie ich 2 letnich badań nad modelem powszechnej Służby Publicznej Młodych pragniemy stworzyć program pierwotnie dobrowolnego a docelowo obowiązkowego wolontariatu nad projektami społecznymi rozwijającymi Małą Ojczyznę przez tworzenie nowych atrakcji i ciekawych wydarzeń przez uczniów szkół ponadpodstawowych aby uczyć ich patriotyzmu i rozwijać umiejętności planowania, współpracy, krytycznego myślenia i rozwiązywania problemów niezbędnych w przyszłości na rynku pracy zdominowanym przez A.I. To ma być szkoła życia.
Podaliśmy przykłady z Rabki Zdrój, gdzie jak stowarzyszenie ThinkVille Miasto Pomysłów otwieramy z Bankiem Spółdzieczym w marcu Lokalny Inkubator Przedsiębiorczości z warsztatami i mentoringiem oraz dofinansowaniem ciekawych projektów i młodych osób jak silent disco lodowisko czy google VR/AR w schronisku górskim Maciejowa dla widoków na każdą pogodę, których wyniki następnie będą prezentowane na pierwszej lokalnej edycji festiwalu innowacji PL:ON – Rabka – Włączamy Polskę!
Najlepsze projekty zostaną nagrodzone możliwością kontynuacji komercyjnie oraz dla uczestników wyjazdu na Podhale lub nad morze Bałtyckie ze specjalnymi szkoleniami i mentoringiem w cyklu Szkoły Młodych Liderów zobozem survivalowym i żeglarskim jako wstępem też do Obrony Cywilnej i działań w sytuacjach kryzysowych.
Na Forum Praktyk Szkoły Przywództwa 28.02.26 nasz kolega z roku, Denis Salnikow (agileexpat.com) opisał z własnych doświadczeń jako Rosjanina żyjącego w Polce, sytuację społeczno-gospodarczo-polityczną w Rosji. W skrócie jest ciężko ale stabilnie i o żadnym rozpadzie czy demokratyzacji Rosji nie ma mowy.
Od kryzysu lat 90-tych do nowej Rosji
Rosjanie wyzuci z pamięci historycznej (np. caratu) poza ZSRR (bez hołodomoru) już 2-3 pokolenia żyją w oblężonej twierdzy pamiętając klęskę próby demokratyzacji „pieriestrojki” i „głasnosti” za Gorbaczowa i Jelcyna oraz pucz wojskowy z ostrzeliwaniem parlamentu z czołgów oraz krwawymi zamachami w trakcie obu wojen czeczeńskich przez co chwalą sobie rządy silnej ręki Putina, gdy sytuacja gospodarcza poprawiła się nawet o 150% wg. niektórych wskaźników (m.in. dzięki większym cenom ropy i gazu) szczególnie w porównaniu z szokową terapią cenową.
Po rozpadzie ZSRR, destabilizacji i kryzysie lat 90-tych przyjście do władzy sprawnego Putina było wraz ze zwyżką cen paliw dla narodu rosyjskiego zbawienne i warto dla tej stabilizacji poświęcać wszystko, nawet życie (choć najlepiej innych) a już na pewno wolności obywatelskie i część bezpieczeństwa.
Propaganda rosyjskiej normalności
Dzień Zwycięstwa z II wojny światowej (ojczyźnianej) czy świętowanie wyrzucania agresorów z Zachodu (Polaków i Napoleona z Kremla) ma łączyć naród a wszelkie działania mające go dzielić są dławione w zarodku (np. krytyczne media, opozycja zamykana i zabijana czy tłumione protesty w Moskwie).
Propaganda z pokazywaniem Rosji jako ostoi normalności przy zdegenerowanej Europie oraz używanie środowisk nacjonalistycznych i kibolskich jest stosowana na nastawienie społeczeństwa w jedyny właściwy kierunek a także pozyskanie przychylności prawicowych środowisk w Europie i Ameryce.
Wygląda na to, że władza i społeczeństwo Rosji potrzebuje wroga do trwania i jest to cywilizacyjnie już Zachód zatem wydaje się, że żadne długofalowe karmienie niedźwiedzia coraz lepszymi warunkami gospodarczymi jak planowali Niemcy po prostu nie działa.
Po prostu jazda bez trzymanki prezentowana przez jednego z najpilniejszych uczniów Szkoły Przywództwa (szczególnie w zakresie wiedzy nt. Rosji). Gratulacje Denis!
Kolejne prelekcje budziły narastającą złość co pokazuje, że tematy są bardzo dobrze. Ale są też iskierki nadziei wobec ciągłęgo szukania rozwiązań na problemy Polski w Szkole Przywództwa.
Zapraszamy do przeczytania mojej prelekcji o szkole, ocenionej przez odbiorców bardzo wysoko.
Obok empatycznego wsparcia i dotrzymywania obietnic, warto budować zaufanie przez otwartą komunikację.
Szczere rozmowy o potrzebach i oczekiwaniach budują zrozumienie więc warto ich nie odkładać a planować.
W branży IT uzyskujemy krótką informację zwrotną m.in. na codziennych, 15 min spotkaniach “Daily Scrum”.
Przy zaufaniu członkowie zespołów dzielą się wyzwaniami w pracy aby razem je przezwyciężyć bez ich ukrywania.
Dyskusje nt. wyzwań we współpracy i pomysłów na usprawnienia odbywają się co 2 tygodnie na retrospekcji.
Retrospekcja służy też rozwiązywaniu problemów w zespole a nawet sytuacji konfliktowych o ile jest to możliwe.
Warto też celebrować sukcesy zespołu gdyż uznanie i docenienie wzmacnia zaangażowanie i buduje zaufanie.
Zespoły IT w Scrumie prezentują swoje osiągnięcia codziennie i zbiorczo podczas przeglądu (“dema”) sprintu.
Przykłady otwartej komunikacji NVC i KISS
Temat otwartej komunikacji jest dość szeroki ale dziś skupmy się na metodach otwartego feedbacku:
Non Violent Communication – Komunikacja bez przemocy
W metodzie NVC aby powiedzieć komuś, że coś nam nie pasuje zaczynamy od stwierdzenia faktu w formie obserwacji (a nie opinii) aby przedstawić sytuację, następnie stwierdzenie jak ona na nas wpływa i czego potrzebuję kończąc prośbą zamiast żądania i opinii. To tzw. Język żyrafy, który w przeciwieństwie do języka szakala jest empatyczny co pomaga przekazać informację zwrotną nawet gdy rozmówca może źle odebrać uwagi, szczególnie te agresywne.
KOMUNIKACJA “ŻYRAFY”
KOMUNIKACJA “SZAKALA”
OBSERWACJA
CO MI TO ROBI?
CO POTRZEBUJĘ?
PROŚBA
JESTEŚ NIESAMOWITY!
(znowu użyłeś nowej poszewki do łóżka)
Mimo, że poszewka do łóżka jest czysta, Ty użyłeś nowej
Mam wrażenie przez to, że nie szanujesz mojej pracy
Chciałabym abyśmy zmieniali poszewki gdy to jest potrzebne
Czy możemy umówić się, że zmieniamy pościel w soboty?
CZY WSZYSTKO W TYM ZESPOLE MUSZĘ ROBIĆ SAMA?
POSPIESZ SIĘ, DLACZEGO MUSISZ SIĘ TAK GUZDRAĆ?
Jest już 16:15.
Boje się, że pociąg nam ucieknie.
a chciałem z Tobą spędzić ten wieczór
Czy możemy już wyjść
NIKT MNIE TU NIE SŁUCHA.
NIGDZIE NIE WYJDZIEMY, JEŚLI NIE POSPRZĄTASZ W SWOIM POKOJU.
DLACZEGO DO MNIE NIE ZADZWONIŁAŚ PO WARSZTATACH?
ZNOWU DRZESZ SIĘ DO TELEFONU
Metoda komunikacji KISS
W klasycznej metodzie przekazania informacji zwrotnej, tzw. kanapce, czyli najpierw dobra, potem zła i znowu dobra informacja aby nieco ułatwić odbiór tej złej jedynie ograniczamy zły odbiór. W przypadku metody KISS skupiamy się po równi na pozytywnych informacjach i konstruktywnych. Najlepsze metody pozbawione szczerego podejścia z empatią i aktywnego słuchania mogą wyglądać sztucznie i budować a szybko i na długo stracić zaufanie.
KEEP
Co robisz dobrze?
Skupmy się najpierw na tym. aby utrzymać to, co jest wartościowe.
IMPROVE
Co usprawnisz?
Pytaj i ew.nakieruj osobę na aspekty, które wciąż można i warto poprawić
START
Co chcesz zacząć?
Nowe umiejętności ale też projekty czy branże lub hobby u dziecka
Czy zgadzamy się, że podstawą do współpracy jest zaufanie? Polska znajduje się wśród krajów o najniższym poziomie zaufania w skali świata m.in. z historycznych powodów. Aby zwiększyć zaufanie przydatna jest otwarta komunikacja nt. różnic, które występują we współpracy i wspólnych rozwiązań problemów a także pomysłów do jej usprawnienia.
Celem cyklu artykułów o współpracy w Polsce jest wyjaśnienie części problemów z tego wynikających pokazując przykłady z życia zawodowego i prywatnego oraz promocja świadomości nt. różnic charakterów i komunikacji NVC dla zwiększenia efektów z pracy i satysfakcji z życia zawodowego. Jak często problemy w komunikacji sprawiły, że coś Wam się nie udało?
Fakty o zaufaniu społecznym w Polsce
W badaniu Ipsos z 2024 r. Polska uzyskała 2 miejsce w rankingu braku zaufania społecznego na świecie
W Polsce nawet “…ponad 3/5 ankietowanych (62%) wyraża postawę braku zaufania wobec innych”
Zawody obdarzone najmniejszą liczbą zaufania to politycy (8%), duchowni (13%) i urzędnicy (16%)
Współobywatelom ufamy w 35% wg. IPSOS i 34% CBOS przy ~56% braku zaufania do siebie nawzajem
Bardziej ufamy naukowcom (51%), lekarzom (41%), wojsku (38%) i nauczycielom (36%), czy to dobrze?
To wpływa na gospodarkę (mamy 34% zaufania do partnerów biznesowych) i efekty pracy w zespołach
Olbrzymi problem z brakiem zaufania w Polsce jest patrząc historycznie m.in. pokłosiem 123 lat zaborów i 49 lat PRL-u, kiedy pokolenia uczyły się kombinować jak przeżyć mimo opresyjnego państwa i służb żyjąc w strukturze społecznej zdominowanej przez chłopów, z mniejszością bardziej samodzielnych mieszczan i szlachty, ginącej w powstaniach.
Zaufanie społeczne w Polsce, po rozbudzeniu nadziei przez “Solidarność” drastycznie spadło w trakcie transformacji lat 90-tych, gdy części społeczeństwa udało się wzbogacić ale większość została pozbawiona stabilności za to widziała dziką prywatyzację z udziałem tych pierwszych. Społeczeństwo dzielono niesprawiedliwie na “wygranych” i “przegranych”.
Jednocześnie przez ostatnie 35 lat polityka krajowa raczej polaryzuje społeczeństwo niż je łączy budując zaufanie. Najpierw rywalizacja Lewicy z obozem “Solidarności” do wyborów 2005 r., następnie konflikt PO i PiS trwający do dziś. Politycy używają agresywnej komunikacji zamiast faktów zarzucając sobie nawzajem zdradę narodową.
Kolejne pokolenia uczą się w szkole dyscypliny a nie zaufania w trakcie lekcji z ograniczoną możliwością pytań i pracy w grupach budujących współpracę do siebie ściągając za to i kombinując jak dostać lepsze oceny. Historia po II wojnie światowej nie jest podejmowana a podstawa programowa w literaturze ciągle się zmienia zależnie od sterów prawicy czy lewicy.
Apel o współpracę dla rozwoju Polski
Jeśli nauczymy się w Polsce bardziej sobie ufać to z kapitałem zaufania społecznego oraz niezwykłą kreatywnością, naturalnie nabytą przez ostatnie 200 lat, da nam to super moce, czego sobie i Wam życzę.
Jest to mocno widoczne w branży IT, w której polscy programiści są cenieni m.in. za umiejętności kreatywnego rozwiązywania problemów a z drugiej strony wielu specjalistów Agile wspiera współpracę.
Bądźmy dumni z rozwoju Polski!
Z drugego największego na świecie (po Chinach) od 35 lat rozkwitu gospodarczego uzyskanego kreatywnością przedsiębiorców oraz pracowitością i zaradnością polskiego hydraulika (i innych specjalistów).
Uczmy się na co dzień współpracy, zarówno w pracy jak i życiu prywatnym, zlecając prace i je rzetelnie realizując, wychowując dzieci i dając dobry przykład jako rodzice i dorośli wobec młodzieży, ucząc się pilnie i edukując, wspierając rządzących Polską i małą Ojczyzną w lokalnych samorządach we wspólnych sprawach jak rozwój i bezpieczeńśtwo oraz konstruktywnie ich krytykując tam, gdzie się nie zgadzamy.
Zainteresował Cię wpis? Skomentuj, udostępnij i czytaj dalej:
W dużym skrócie tak na poziomie kraju jak i małej Ojczyzny oraz życiu zawodowym i prywatnym zmniejsza się rózwój i bezpieczeństwo przez mniejszą ilość innowacji i współpracy oraz wspólnej strategii i dążenia do realizaci najważniejszych punktów planu wobec kłótni między sobą co prowadzi do kryzysu.
Brak zaufania i komunikacji = masa problemów
Jeśli coś nam przeszkadza ale boimy się, że będzie źle odebrane to z obawy nie mówimy o tym,
Im więcej tych spraw w świecie, pracy i życiu będzie się gromadzić tym więcej jest problemów,
Jeśli mamy pomysł ale obawiamy się, że go odrzucą, skrytykują lub przywłaszczą to milczymy,
Przez rozwiązywanie problemów na bieżąco zaufanie się buduje a współpraca się kumuluje,
Wspierając realizację pomysłów innych osób pomagamy im osiągnąć cele a oni nam pomogą,
Jeśli mamy do siebie zaufanie i czujemy się bezpiecznie to zgłaszamy pomysły i dyskutujemy,
A dzięki nowym pomysłom i konstruktywnym dyskusjom znajdujemy najlepsze rozwiązania,
Tak rowijają się demokracje i część StartUp’ów o ile są kierowane lidersko a nie wodzowsko
Nie wszystkie pomysły są dobre ale z ich ilością rośnie innowacyjność i liczba usprawnień pracy.
Poza zgłaszaniem problemów i pomysłów istnieje wiele innych plusów z budowania zaufania.
Co daje zaufanie w firmie i pracy zespołu?
Wg. badania z Harvard Business Review (Zak, 2017) w firmach o wyższym poziomie zaufania jest:
– 74% mniej stresu w pracy (i życiu!), – 106% więcej energii w pracy, – 50% wyższa produktywność, – 13% mniej dni chorobowych, – 76% więcej zaangażowania, – 29% więcej satysfakcji ze swojego życia, – 40% mniej wypalenia zawodowego.
+ na pewno mniej zwolnień i więcej przestrzeni do kreatywnych pomysłów lub rozwiązywania problemów!
Efekty braku zaufania i komunikacji w życiu społecznym
Jeśli od dziecka uczymy sięw szkole i od rodziców dyscypliny a w razie pytań często odpowiedź brzmi „Cicho bądź! „Bądź grzeczny!” „Słuchaj!” „Dorośli mówią!” to tracimy zaufanie do innych i nie uczymy się rozmawiać o problemach, które są zamiatane pod dywan a to staje się złym wzorcem.
Oczywiście, pozytywna dyscyplina jest potrzebna jednak zostawiając tą ważną debatę dla ekspertów ds. wychowania i edukacji, chcę tutaj jedynie podkreślić, że jej nadmiar bez uczenia zaufania i komunikacji utrudnia dogadania się z nastolatkiem i jest szkodliwy w ich dalszym życiu dorosłym.
Gdy zdobywamy pierwsze pieniądze w życiu i poznajemy drugą połówkę świat jest piękny i… prosty. Korzystamy z życia aż nie pojawiają się (o ile) problemy pokazujące jego prozę. Kredyt na dom lub mieszkanie, wychowanie swoich dzieci, problemy ze zdrowiem, różnice wynikłe po ślubie.
Czy potrafimy rozmawiać o problemach w rodzinie? Ile jest złości i ukrytych niechęci w bliskich i dalszych rodzinach? Ile razy słyszałeś, aby nie rozmawiać o polityce przy stole? Ale jeśli nie w gronie rodziny to gdzie? Jak mamy świadomie wybierać elity rządzące krajem? Niestety często robimy to krzycząc.
Wśród różnych głosów nt. negatywnych skutków braku zaufania społecznego w Polsce, tak na poziomie kraju, w pracy jak i życiu prywatnym, użyję jednego z przykłądów gdzie nas to może prowadzić:
52% rozwodów jest spowodowana „niezgodnością charakterów” co wg. psychologów często oznacza brak komunikacji, która te różnice może pomóc wyjaśnić. GUS 2024 r.
Apel o współpracę dla dobra Polski
Jeśli się zgadzamy co do tego, że mamy w Polsce problem z zaufaniem i jaki to ma wpływ na nas to warto zastanowić się jak budować zaufanie społeczne od wychowania i edukacji przez współpracę w lokalnych projektach probono z młodzieżą do rzetelnej pracy za godną płacę dla rozwoju i bezpieczeństwa Polski.
Zainteresował Cię wpis? Skomentuj, udostępnij i czytaj dalej:
Po panelu dyskusyjnym “Polskie marki eksportowe” na Forum Krynica wszedłem w polemikę z prof. Gwiazdowskim nt. szybkości inwestycji w… stajnię dla owiec, wymagającą wg. pana Profesora zebrania pozwoleń w 15 miesięcy (!) przez nieobecnego na sali Romana Kluskę, który po tzw. aferze Optimusa przebranżowił się z IT na hodowlę kóz (nie owiec) i jak hale produkcyjne budował w 3 miesiące na początku lat 90-tych, 6 miesięcy pod koniec lat 90-tych tak już w XXI wieku miał potrzebować 15 miesięcy na budowę rzeczonej stajni (pytanie na ile sztuk ta “stajnia” ale do 150 m2 to dość prosta sprawa – ŁD). Ale przepisy to nie jedyny powód dlaczego mamy tak mało marek eksportowych w Polsce.
Anegdota prof. Gwiazdowskiego była nawiązaniem do inwestycji p. Ryszarda Florek, założyciela FAKRO, jednej z niewielu firm eksportowych w Polsce, która odniosła sukces globalny w halę produkcyjną w Chinach, która bez żadnych pozwoleń budowlanych mogła być wybudowana w szczerym polu gdyż eksporterom tam się ułatwia działalność.
Ostatecznie kupił inną firmę w 24 godziny później w chińskim parku technologicznym dla pewności inwestycji a w 3 miesiące uruchomili produkcję zaś urzędnicy wypełniali dokumenty za niego jedynie wskazując gdzie ma się podpisać. Dodatkowo na lotnisku witano go z kwiatami i zapraszano na kolację z burmistrzem a na wieżowcu była flaga z napisem “Witamy Ryszarda Florka, inwestora z Polski”.
„Natomiast w Polsce na lotnisku zamiast pani z kwiatami czekałoby na niego CBA z kajdankami” – śmiał się prof. Gwiazdowski na poważnie już mówiąc o ograniczeniach wolności gospodarczej, gdyż przepisy w Polsce utrudniają rozwój przez nadmierne ich skomplikowanie przez państwo będące czasem też efektem lobby korporacji dbających o swoje przewagi rynkowe (np. transport w UE).
Powtarzał jednak raczej pozytywny obraz Polski jako najszybciej na świecie rozwijającego się kraju obok Chin, który już w 35 lat tak bardzo się rozwinął, że potrzeba jeszcze “tylko” trochę więcej czasu (ale tu pytanie czy mamy tyle czasu? ŁD)
Wg. Profesora potrzeba też więcej podejmowania ryzyka gdyż przedsiębiorcy MŚP reinwestują głównie zyski bez zaciągania kredytów (pierwszy raz słyszałem o właścicielach firm nie podejmujących ryzyka – ŁD) zaś urzędnicy i politycy w spółkach państwowych to cyt. “idioci, tchórze albo złodzieje” bojący się ryzyka zaś nieliczni odważni często są zmieniani szybko i krytykowani (Prezes Jagielło z PKO inwestujący w BLIKa jest dobrym przykładem, że się mimo wszystko da – ŁD).
Pan Ryszard Florek wtórował prof. Gwiazdowskiemu jeśli chodzi o skomplikowane przepisy w Polsce podając za przykład Chiny gdzie nie ma takich zbędnych kosztów a biurokrację zlałatwili dla jego inwestycji urzędnicy z parku technologicznego co poza kosztami pracy znacznie utrudnia inwestycje w Polsce (a w MŚP chęć zatrudniania – ŁD).
Co do czasu to raczej uważa, że w branżach tradycyjnych czas budowy firm eksportowych już się skończył i “żadna firma nie ma szans” w skali globalnej z racji już zajętych miejsc przez kraje zachodnie (co część słuchaczy zdziwiło) choć jednocześnie podkreślał, że wyjście zagranicę jest koniecznością gdyż inaczej w końcu firma upada. Za najłatwiejszy kierunek ekspansji zagranicznej uważa Europę Wschodnią, mniej dbającą o patriotyzm gospodarczy (być może przez mniejszą zamożność społeczeństw – ŁD).
Podał też przykład bliższej nam Szwajcarii, w której mimo oferowania po 30% niższej cenie produkcję schodów poza oknami firmy Fakro, kontrahent wolał współpracować z droższym ale lokalnym producentem aby dbać o krajową gospodarkę i nie być pomijanym przy decyzjach zakupowych Szwajcarów wobec ich patriotyzmu gospodarczego (w Polsce go brakuje). Z kolei budowa stacji narciarskiej w Austrii ma być 2x tańsza (tu zabrakło szczegółów) a przy negocjacjach z Danią ich premier miał zagrozić polskiemu, że nie popłynie gaz rurociągiem w sytuacji jeśli pewnej duńskiej firmie, z która rywalizowało Fakro, stanie się “krzywda”.
W konkluzji uznał, że zamiast kolejnych agencji rozwoju należy wspierać liderów (pewnie jak w Chinach i Danii – ŁD) i pozwolić Polakom inwestować w CPK (ależ to.jest rewolucyjna myśl! – ŁD).
Tymczasem zdaniem pani Agnieszki Pala, manager agencji rozwoju Business Centre in Małopolska, wsparcie typu jak znaleźć partnerów zagranicą dostosowując oferty i działania do specyfiki danego kraju podczas targów, szkoleń i konferencji jest przydatne. Zwróciła też uwagę na rozwój największych firm eksportowych w Nowym Sączu i Częstochowie a nie w Krakowie i Warszawie co zdaje się przeczyć koncepcji rozwoju jedynie dużych aglomeracji.
Filemon Shaded, Strategic Director w Legimi, kładł nacisk na konieczność rozwoju najpierw na dość dużym rynku wewnętrznym w Polsce a potem, gdy już produkt i firma będą stabilniejsze, wchodzić na rynki zagraniczne jak naturalnie pobliskie Niemcy, które wymagają wysokiej jakości i sprawdzają czy produkt / usługa są z Niemiec decydując o zakupach i interesach. Wg. niego uczestnictwo w Unii Europejskiej ułatwia eksport.
W przypadku nowoczesnych technologii uważa iż ekspansja wydaje się być łatwiejsza gdyż można się wybić na innowacji lub lepszej realizacji usług bez efektu skali do czego nie trzeba tak dużego kapitału jak w branżach tradycyjnych za to posiadamy ogromny kapitał ludzki w IT, który “wystarczy opakować w produkt”. Za to wg. prof. Gwiazdowskiego ogólny kapitał ludzki w formie wysokiego % wykształconego społeczeństwa się nam “rozjechał” (m.in. w centrach usług korporacji i call center co wobec automatyzacji A.I. podobnie jak czy braku ofert pracy dla mniej doświadczonych programistów widać w falach zwolnień grupowych w Krakowie – ŁD).
Pod koniec padł też znamienny przykład zbiornika retencyjnego, którego budowa w Polsce ma kosztować 5000 zł a dokumentacja 150 000 zł (podczas gdy z mojego doświadczenia jest na odwrót – ŁD) jednak mimo przeszkód prawnych w rozwoju gospodarczym prof. Gwiazdowski zdawał się mieć pozytywne przekonanie o konieczności czasu a pan Ryszard Florek wskazał możliwość uwolnienia energii i pieniędzy Polaków m.in. przez inwestycje obywateli w CPK co było świetnym wstępem przed kolejnym panelem dyskusyjnym o niedasizmie i inwestycjach w Polsce, który opisałem w tym artykule: …
PS. W przypadku stajni dla owiec w www.sagulowka.pl wystarczyło 1 zgłoszenie budowy i starostwo miało 1 miesiąc na zgłoszenie ew. uwag a ich brak oznaczał domyślnie brak uwag a więc i przeciwwskazań do inwestycji, która trwała rekordowe 3 dni i można ją podziwiać na Podhalu w agroturystyce Sagułówka we wsi Sieniawa i gminie Raba Wyżna.
