Jaką kandydaci mają wizję rozwoju Krakowa? Na spotkaniu krakowskiego klubu Szkoły Przywództwa Instytutu Wolności 20.09.2026 poruszaliśmy m.in. temat wyborów prezydenckich wraz z prześwietleniem programów kandydatów, skupiając się głównie na: poziomie zadłużenia, zwolnieniach, strategii rozwoju.
Zadłużenie miasta Krakowa – 11 mld zł, 115% budżetu
Wszyscy kandydaci mówili na debacie prezydenckiej 20.09.2026 na stadionie Wisły Kraków o zadłużeniu miasta Krakowa jednak nie podając konkretnych kroków jak temu zaradzić poza audytem i opłatą turystyczną, której podniesienie może przynieść setki mln zł (lub strat zgodnie z krzywą Laffera).
Wg. programów kandydatów nieobecnych na debacie, którzy przeszli w wyborach do 2 tury:
– pan Łukasz Gibała, proponuje cięcia na promocję miasta i audyt m.in. zamówień publicznych
– pani Monika Piątkowska, mówi w mediach o restrukturyzacji długu i emisji obligacji Krakowa
Zebrane fakty przez kolegę ze SPIW, Piotra Pacewicza (autora raportu reKraków, polecam):
- 2024 – zadłużenie Krakowa ok 8 mld
- IX 2026 – 9 mld + 2 mld w spółkach
- jak w Warszawie (2x więcej ludności)
- wzrost zadłużenia do 115% w 2 lata
- zadłużenie ok 11 000 zł na mieszkańca
- 3 mld – wpływy z dzierżaw i opłat
- 6 mld – wpływy z podatków PIT i CIT – te wpływy powinny spadać wobec zwolnień, A.I. i demografii
22% ankietowanych uczestników referendum w maju 2026 r. wskazało zadłużenie Krakowa jako powód do odwołania prezydenta Aleksandra Miszalskiego.
Zwolnienia w BPO i IT oraz mniejsze wpływy z PIT i CIT
Kraków jest jednym z największych centrów BPO (Business Process Outsorcing) w Polsce zatrudniając do niedawna rzesze studentów (ok. 100 tys. zatrudnionych w BPO i IT) z różnych kierunków studiów do prostych procesów wymagających znajomości języka angielskiego i zdolności intelektualnych, do których studenci byli świetnie predysponowani a w zamian dostawali zaraz po studiach godne wynagrodzenie i prestiż pracy w korporacji, co może się okazać wyzwaniem w ew. późniejszych zmianach zawodowych.
Jednak wraz ze zwiększaniem się płac w Polsce i automatyzacji zaczęły się zwolnienia, które będą zapewne przyspieszać o ile nie zwiększy się produktywność pracy paradoksalnie opierając to na A.I. Jeśli tak się stanie to część wartości dotychczasowych wynagrodzeń zostanie przetransferowana za licencje do USA zamiast zostać w Polsce co i tak zmniejszy wpływy z podatków PIT i CIT do budżetu kraju i Krakowa.
Istnieje też ryzyko, że centra BPO w innych krajach wdrożą A.I. szybciej i efektywniej więc należy wspierać ten kierunek aby być pierwszym lub choć w peletonie aby utrzymać istniejące miejsca pracy a nie być ostatnim. Kraków mógłby wdrażać A.I. jak np. robi to Szczecin (wdrożenie kolegi ze SPIW Max Kuśmierek) dając impuls rozwoju dla przedsiębiorstw lokalnych i ściągać więcej inwestycji korporacji.
Alternatywą jest naturalny wzrost produktywności przez większą efektywność dzięki motywacji, współpracy i kreatywności, z której choć Polacy słyną (Polak-potrafi.pl!) dzięki kombinowaniu przez ok 200 lat zaborów i PRL-u to jest to też związane z cwaniactwem („czy się stoi czy się leży”) i trudnością w kooperacji (Polska jest liderem EU w braku zaufania) co można zmieniać na poziomie jednostek i organizacji ale wymaga dużo pracy i chęci. Kraków mógłby wpłynąć pozytywnym przykładem (zobacz GOVAgile.pl i miastopomyslow.pl).
Ewentualnie kryzysy bezpieczeństwa po przeniesieniu pracy do Indii czy zautomatyzowania procesów mogą pomóc utrzymać zatrudnienie w centrach biznesowych BPO w Krakowie i Polsce.
Z kolei pęknięcie bańki z coraz większymi inwestycjami w projekty IT za czasów pandemii obok coraz bardziej zaawansowanej automatyzacji programowania przyniosło falę zwolnień w branży IT.
Co na ten temat sądzą kandydaci na prezydenta Krakowa?
– Michał Drewnicki, radny i kandydat PiS, mówił o specjalnej strefie inwestycyjnej w Krakowie, uldze na B+R, program „Z korporacji do własnej firmy”, szkolenia dla zwalnianych i szkolnictwo techniczne
– Monika Piątkowska, senatorka KO, wspomina o gigafabryce A.I., innowacjach miejskich, szkoleniach i przekwalifikowaniu mieszkańców (tzw. „korpobon”, zapewne chodzi o BPO) oraz strefie inwestycji
– Łukasz Gibała, kandydat niezależny, pisze o innowacjach miejskich i strefie inwestycji oraz wsparciu lokalnych firm a także łączeniu studentów z firmami, zachęcanie do płacenia podatków w Krakowie
– Aleksandra Owca, kandydatka Razem, proponowała szkolenia i wsparcie prawne dla tracących pracę
W naszym mniemaniu w kampanii prezydenckiej nie poruszono wystarczająco tematu zwolnień BPO/IT i nie podjęto rozmów ze zwalnianymi pracownikami korporacji, co mogłoby pomóc znaleźć rozwiązania.
Linki:
https://businessinmalopolska.pl/pl/dlaczego-malopolska/nowoczesne-uslugi-biznesowe
Demografia Krakowa – temat nie pojawia się w kampanii
Kraków należy do piątki miast w Polsce ze zwiększającą się ilością mieszkańców dzięki migracji ludności polskiej do miast i imigracji z zagranicy a także migracji z Krakowa na przedmieścia i do gmin sąsiednich co będzie wpływać m.in. na miejsce płacenia podatków i wpływy do budżetu oraz wydatki samorządu.
Zmieniająca się demografia będzie wpływać też na Królewskie Miasto m.in. przez rosnącą średnią wieku i mniejszą ilość urodzin a temat demografii nie pojawił na debacie prezydenckiej 20.09.2026 ani w programach kandydatów.
Linki:
Rosnąca liczba mieszkańców Krakowa to stały trend – Oficjalny serwis miejski – Magiczny Kraków
Kraków w liczbach – Oficjalny serwis miejski – Magiczny Kraków
Ludność Krakowa – Wikipedia, wolna encyklopedia
Urząd Statystyczny w Krakowie
Metro w Krakowie – koszt ~13 mld zł, rząd dofinansuje?
Kandydat niezależny, dawniej szef PO w Krakowie, Łukasz Gibała mówi otwarcie, że miasta Krakowa na metro nie stać i nie możliwością jest rozpoczęcie budowy w trakcie 2 lat kadencji do kolejnych wyborów.
Może to być powiązane z brakiem poparcia politycznego, gdyż odkąd przeszedł z PO do Ruchu Palikota mówi się o konflikcie z premierem Donaldem Tuskiem zaś prawica może chcieć wspierać „swoje” miasta.
Kandydatka Koalicji Obywatelskiej, pani senator Monika Piątkowska utrzymuje, że metro w Krakowie jest niezbędne i zakłada, iż rząd je dofinansuje choć nie wiemy kto wygra wybory parlamentarne w 2027 r.
Kandydat Prawa i Sprawiedliwości, pan Michał Drewnicki, jako zwolennik inwestycji w Krakowie również przekonywał do budowy metra zaznaczając przy tym jego inną funkcję jako schronu bezpieczeństwa.
Mieliśmy 3 pytania do kandydatów ale nie było przestrzeni na ich zadanie, być może uda się w 2 turze:
- Koszt metra to ok. 13 mld zł, skąd je wziąć?
- czy będzie dofinansowanie metra od rządu?
- jaka ostatecznie będzie trasa i forma metra?
SCT – Kraków nie chce Strefy Czystego Transportu?
28% ankietowanych osób uczestniczących w referendum nt. odwołania prezydenta Miszalskiego wskazało temat wprowadzenia Strefy Czystego Transportu jako główny powód więc nie dziwne, że wszyscy kandydaci proponują jej ograniczenie a Michał Drewnicki i Michał Klimek opowiadali się za likwidacją SCT choć jej wprowadzenie jest wymagane ustawą zaś Łukasz Gibała mówił o referendum mieszkańców.
Temat jest ewidentnie ważny dla Krakowian i Krakusów choć paradoksalnie oficjalnie ich mało dotyka gdyż jedynie 3% mieszkańców Krakowa wg. analiz Urzędu Miasta miałoby być dotkniętych strefą SCT a raczej dotyczy osób przyjezdnych, w tym z gmin sąsiadujących.
Na debacie przed debatą nad Wisłą Piotr Pacewicz zwrócił uwagę, że koszt wdrożenia Strefy Czystego Transportu to 2,5 mln zł a zysk SCT co miesiąc to 3 mln / m-c i może podreperować nieco budżet lub spowodować straty wobec ew. zmniejszenia się liczby przyjezdnych.
Linki:
Jaka jest wizja przyszłości Krakowa poza BPO/IT?
Takie pytanie warto zadać kandydatom II tury wyborów prezydenckich i będę zachęcał krakowskie media i influencerów oraz komitety wyborcze mając nadzieję, że ten nie popularny temat wśród wyborców m.in. z tej racji na razie ograniczonych skutków dotykających głównie białe kołnierzyki a także medialnych tematów jak SCT, może wkrótce okazać się najważniejszą kwestią pogłębiającą zadłużenie Krakowa.
Przywództwo nie oznacza podążania za bieżącymi trendami a ich odważne kreowanie z wizją rozwoju oraz podejmowanie niepopularnych tematów i decyzji, które mogą być ciężarem w kampanii wyborczej lub… motorem jej wygrania. Ambicje Polaków to skok cywilizacyjny Polski a ambicje Krakowa to? Nawet utrzymanie dotychczasowego poziomu życia a tym bardziej rozwoju wymaga działań, których dziś brak.